Кол өнөрчүлүк

Кийиз басуу

Кийиз басуу

Жүн, суу жана басым — эч кандай станоксуз. Жипсиз жасалган бирден-бир текстиль.

ЮНЕСКО · Шашылыш коргоону талап кылат · 2012Ala-kiyiz and Shyrdak, art of traditional felt carpets of Kyrgyz people

Кантип жасалат

Жүн булаларын ажыратуу үчүн таяк менен сабалат, чийге тегиз жайылат, кайнак суу куюлуп, себилинет. Чий түрүлүп, байланат жана тоголотулат — кол менен, бут менен, мурда ат менен сүйрөтүшкөн. Жылуулуктан, нымдуулуктан жана сүрүлүүдөн булалардын кабыкчалары биригип, аларды ажыратуу мүмкүн болбой калат. Кездеме үчтөн бирге кичирейет.

Эмне үчүн бул көпчүлүктүн эмгеги

Кийиз басуу жалгыз жасалбайт: түрмөктү узак убакыт жана ыргак менен тегеретүү керек. Коңшулар бири-бирине жардам берүү үчүн чогулушчу, иш жалпы болчу — ырлар жана сый тамак менен коштолчу. Бул кол өнөрчүлүктүн чеберчиликке караганда тезирээк жоголуп баратканынын бир себеби: чеберчиликти жазып алууга болот, ал эми чогулуп иштөө адатын эмес.

Сөздөр

Кийиз басуу · kiyiz basuu
Валяние войлокаБуквально «давить войлок»
Чий · chiy
Циновка, на которой валяют

Булак: UNESCO, Repository of the Intangible Cultural Heritage of Humanity, UNESCO · Акматалиев А., Кыргыздын кол өнөрчүлүгү, 1996, ISBN 5-655-00960-9 · Практика мастерской KIYIZGROUP