Кол өнөр

Шырдак

Шырдак

Мозаикалык кийиз килем: эки түстөгү кийиз бир үлгү менен кесилип, бир бычымдан эки килем чыгат — позитив жана негатив.

ЮНЕСКО · шашылыш коргоого муктаж · 2012Ala-kiyiz and Shyrdak, art of traditional felt carpets of Kyrgyz people

Бул эмне

Шырдак — оюму менен кошо кийиз кылып уютулбастан, кесилген кийиз фигураларынан куралып жасалган килем. Уз эки башка түстөгү кийизди бири-биринин үстүнө коюп, экөөнү тең бирдей контур менен кесип чыгат да, кесилген бөлүктөрдүн орундарын алмаштырат. Натыйжада бирдей чиймелүү жана түстөрү алмашкан бир жуп килем пайда болот. Тигиштери жөрмөмө менен жабылат — ал бириктирилген жерди бекем кармап, ошол эле учурда оюмдун контурун чийген чыйратылган жип.

Эмне үчүн бул кымбат

Шырдак тез шырылбайт. Кийизди уютуп, боёп, оюп, кол менен тигип, ичмегине шырышат; орточо өлчөмдөгү килемге бир нече жума кетет. Бул экзотика үчүн кошулган баа эмес — бул кол өнөрчүлүктө аз калган сааттардын наркы.

Буюм үчүн мунун кандай мааниси бар

Технология сүрөттүн эрежелерин аныктайт, тескерисинче эмес. Контур туташ жана кайчы менен кесүүгө ылайыктуу болушу керек: бармактан ичке туташтырмалар тигүү учурунда үзүлүп кетет. Классикалык шырдакта түстөр көп эмес — эки негизги түс жана жээк. Ошондуктан конструктор дизайнды цехке кетерден мурун өндүрүшкө жарактуулугун текшерет: кооз оюмдун баарын эле оюп кесүүгө боло бербейт.

Сөздөр

Шырдак · shyrdak
Мозаичный войлочный ковёр
Жүрмө · jurmo
Крученый шнур, закрывающий шовОдновременно скрепляет стык и рисует контур узора
Оюу · oyuu
Вырезанный узор

Ушул макаланын оюулары

Тема боюнча буюмдар

Булак: UNESCO, Repository of the Intangible Cultural Heritage of Humanity, UNESCO · Акматалиев А., Кыргыздын кол өнөрчүлүгү, 1996, ISBN 5-655-00960-9