Салт

Көчмөн жылы

Кыштоо менен бийик тоолуу жайыттын ортосунда жылына төрт жолу көчүү. Бардык мүлк — жыйнап, жүк кылып артууга мүмкүн болгон нерселер.

Бул кантип түзүлгөн

Кышында мал жана үй-бүлө кыштоого — ойдуңдагы шамалдан корголгон жерге турушкан. Жазында жайлоого — чөп жай бою сакталган бийик тоолуу жайкы жайытка көтөрүлүшкөн. Күзүндө кайра түшүшкөн. Көч — жылдын негизги окуясы болгон: боз үйдү чечип, жүк кылып артып, малдын артынан жөнөшкөн.

Эмне үчүн дал кийиз

Көчмөн жашоо бул маданияттагы бардык буюмдардын эмне үчүн жүндөн жасалганына жооп берет. Жүндү ансыз деле жанында жүргөн мал берет. Кийиз жылуу, шамалды өткөрбөйт, сынбайт, түйүнчөккө жыйналат жана алып жүрүүгө мүмкүн болбогон токуу станогун талап кылбайт. Кийиз — материалды тандоо эмес, жашоо образынын натыйжасы.

Мындан эмне калды

Жайлоолор ушул күнгө чейин иштейт, жана жүн дагы деле жергиликтүү. Айырмасы, мурда кийизди өзү үчүн жасашса, азыр аны буйрутма менен жасашат — жана буйрутманын бар-жогунан, аны жасай алган адамдын калар-калбасы көз каранды.

Сөздөр

Жайлоо · jayloo
Летнее высокогорное пастбище
Кыштоо · kyshtoo
Зимовка
Көч · koch
Перекочёвка

Ушул макаланын оюулары

Булак: Акматалиев А., Кыргыздын кол өнөрчүлүгү, 1996, ISBN 5-655-00960-9 · Народное декоративно-прикладное искусство киргизов, 1968, Труды Киргизской археолого-этнографической экспедиции