Material
Tabiiy bo‘yoqlar
Ro‘yan, indigo, anor va yong‘oq po‘stlog‘i. An’anaviy kigiz palitrasi — atrofimizda o‘sadigan narsalar ro‘yxati.
Ranglarning kelib chiqishi
Qizil rang bo‘yoq ildizidan, ko‘k rang savdo yo‘llari orqali kelgan indigodan, sariq va qo‘ng‘ir rang piyoz po‘stlog‘i, yong‘oq va anor po‘stidan, qora rang esa temirli tuproq va oshlovchi qaynatmalardan olingan. Oq rang bo‘yalmagan: bu junning tabiiy rangi.
Nima uchun palitra cheklangan edi
Didning soddaligidan emas, balki xomashyoning mavjudligi va bo‘yoqning chidamliligidan kelib chiqib. Bir mavsumda rangi o‘chib ketadigan rang gilam uchun ishlatilmagan. Shuning uchun an'anaviy shyrdak uzoqdan ham o‘qiladi: ikki-uch to‘yingan rang va kontrastli hoshiya — bu stilistik qaror emas, texnologiyaning natijasidir.
Bugun
Zamonaviy bo‘yoqlar har qanday tusni beradi va yuvishga chidamliroq. Biroq cheklangan palitra ishonchli yo‘riqnoma bo‘lib qolmoqda: uch rangli buyum an’anaviy ko‘rinadi, sakkiz ranglisi esa suvenirdek, hatto undagi har bir naqsh haqiqiy bo‘lsa ham.
Soʻzlar
- Бояк · boyok
- Краситель
- Кызыл боёк · kyzyl boyok
- Марена, красный корень
Ushbu maqolaning naqshlari
Manba: Акматалиев А., Кыргыздын кол өнөрчүлүгү, 1996, ISBN 5-655-00960-9 · Народное декоративно-прикладное искусство киргизов, 1968, Труды Киргизской археолого-этнографической экспедиции