Материал

Табиғи бояулар

Қызылбояу, индиго, анар мен жаңғақ қабығы. Дәстүрлі киіздің бояулар палитрасы — бұл айналада өсетін өсімдіктердің тізімі.

Түстер қайдан алынады

Қызыл түсті марена тамыры, көк түсті — сауда жолдарымен келетін индиго, сары және қоңыр түсті — пияз қабығы, жаңғақ пен анар қабығы, қара түсті — темірлі топырақ пен илегіш қайнатпалар берді. Ақ түсті боямады: бұл жүннің табиғи түсі.

Неліктен палитра шектеулі болды

Талғамның қарапайымдылығынан емес, шикізаттың қолжетімділігі мен бояудың төзімділігінен. Бір маусымда оңып кететін түс кілемге қолданылмады. Сондықтан дәстүрлі шырдақ алыстан көрінеді: екі-үш қанық түс пен қарама-қарсы жиек — бұл стилистикалық шешім емес, технологияның салдары.

Бүгінгі таңда

Қазіргі бояулар кез келген реңк береді және жууға жақсы төтеп береді. Бірақ шектеулі палитра сенімді бағдар болып қалды: үш түсті бұйым дәстүрлі болып көрінеді, ал сегіз түсті бұйым, тіпті ондағы әрбір мотив түпнұсқа болса да, кәдесый сияқты көрінеді.

Сөздер

Бояк · boyok
Краситель
Кызыл боёк · kyzyl boyok
Марена, красный корень

Тақырып бойынша бұйымдар

Дереккөз: Акматалиев А., Кыргыздын кол өнөрчүлүгү, 1996, ISBN 5-655-00960-9 · Народное декоративно-прикладное искусство киргизов, 1968, Труды Киргизской археолого-этнографической экспедиции