Материал

Табиғи бояулар

Бояушөп, индиго, анар мен жаңғақ қабығы. Дәстүрлі киіздің палитрасы — жанымызда өсетін өсімдіктердің тізімі.

Түстердің шығу тегі

Қызыл түс бояу тамырынан, көк түс сауда жолдары арқылы келген индигодан, сары және қоңыр түс пияз қабығынан, жаңғақ пен анар қабығынан, қара түс темірлі топырақ пен илегіш қайнатмалардан алынған. Ақ түс боялмаған: бұл жүннің табиғи түсі.

Палитра неге шектеулі болды

Талғамның қарапайымдылығынан емес, шикізаттың қолжетімділігі мен бояудың тұрақтылығына байланысты. Бір маусымда түсі оңып кететін бояу кілемге қолданылмаған. Сондықтан дәстүрлі шырдақты алыстан оқуға болады: екі-үш қанық түс және контрастты жиек — бұл стилистикалық шешім емес, технологияның нәтижесі.

Бүгін

Заманауи бояғыштар кез келген реңкті береді және жууға төзімді келеді. Дегенмен, шектеулі палитра сенімді бағдар болып қала береді: үш түсті бұйым дәстүрлі көрінеді, сегіз түстісі кәдесый сияқты, тіпті ондағы әрбір өрнек түпнұсқа болса да.

Сөздер

Бояк · boyok
Краситель
Кызыл боёк · kyzyl boyok
Марена, красный корень

Дереккөз: Акматалиев А., Кыргыздын кол өнөрчүлүгү, 1996, ISBN 5-655-00960-9 · Народное декоративно-прикладное искусство киргизов, 1968, Труды Киргизской археолого-этнографической экспедиции