Doston
«Manas» dostoni
Манас
«Iliada» va «Odisseya»ni qoʻshib hisoblagandan ham kattaroq boʻlgan va hozirgi kungacha yoddan ijro etiladigan ogʻzaki doston.
Bu nima
Manas, uning oʻgʻli Semetey va nabirasi Seytek haqidagi trilogiya — qirgʻiz qabilalarining birlashish tarixidir. U hech qachon kitob boʻlmagan: uni manaschi kuylaydi va har bir ijrochi birovnikini yodlamasdan, oʻz versiyasini olib boradi. Dostonni yozib olish faqat XIX asrda boshlangan va turli dostonchilarning yozuvlari bir-biridan farq qiladi — bu xato emas, balki janrning xususiyatidir.
Undan naqshda nimalar bor
Qumayiq — Manasning afsonaviy iti — sadoqat naqshi boʻlib qolgan. Bugu ene, Ona bugʻu — bugu urugʻining momosi boʻlib, bugʻu shoxlari ov oʻljasi sifatida emas, balki kelib chiqish belgisi sifatida oʻqiladi. Doston — naqshlar oʻz maʼnolarini oladigan lugʻatdir.
Eʼtirof
Qirgʻizlarning «Manas», «Semetey», «Seytek» epik trilogiyasi 2013-yilda YUNESKOning Insoniyat nomoddiy madaniy merosi reprezentativ roʻyxatiga kiritilgan.
Soʻzlar
- Манасчы · manaschy
- Сказитель, исполняющий «Манас»
- Кумайык · kumayyk
- Легендарный пёс Манаса
- Бугу эне · Bugu ene
- Мать-олениха, прародительница
Ushbu maqolaning naqshlari
Mavzuga oid buyumlar
Manba: UNESCO, Repository of the Intangible Cultural Heritage of Humanity, UNESCO · Хегай А., Кыргызский орнамент: семантика и эстетика, 2025